1. Kies een economisch profiel of specialisatie
Te veel gemeenten willen alles zijn. Moderne maakstad, creatieve hotspot, circulaire koploper én zorginnovator. Het resultaat: versnippering en middelmaat. Veel generieke acties. Te brede promotie. Geen focus. En daardoor geen versnelling. Kies dus een specialisatie. Maak een profielkeuze. Niet op basis van wensdenken, maar op basis van feiten. Feiten over sectoren, talent, innovatie, infrastructuur en groei. Wat is de daadwerkelijke concurrentiekracht? Waar zit echt onderscheidend vermogen? Kijk hoe Leiden het health-profiel consequent heeft opgebouwd. Of Rotterdam, dat uitgaat van haar logistieke en maritieme kracht. Brainport is een ander voorbeeld, dat iedereen inmiddels kan dromen. Maar we zien ook Arnhem, dat zich profileert als energiestad. En Schiedam, stevig inzettend op mechatronica. Tilburg bouwt intussen aan een ecosysteem rondom AI.
2. Maak echt ruimte voor ondernemerschap
Wie economische ontwikkeling wil, moet ruimte maken. Letterlijk. Te vaak delven werklocaties het onderspit of blijven hangen in procedures. Woningbouw gaat voor. Of natuurbehoud. Begrijpelijk, maar kortzichtig. Zonder bedrijven geen banen. Zonder banen geen koopkracht. Zonder koopkracht geen leefbare stad. Wat hier ook bij hoort: het stimuleren van ondernemerschap. Dus realiseer een goed werkend start-up klimaat. En zorg voor vraaggerichte MKB-dienstverlening. Stimuleer innovatie. Faciliteer groei. Geflankeerd door sterk gemeentelijk accountmanagement. Combineer sterke hardware dus met superieure software.
3. Word een magneet voor talent
Talent kiest vaak voor een stad niet voor een land. Steden zijn de plekken waar talent woont, werkt en van vrije tijd geniet. Investeer in onderwijs en aantrekkingskracht. Het gaat hierbij niet alleen om het versterken van (technische) opleidingen. Het gaat ook om het goed verbinden van onderwijs, bedrijfsleven en arbeidsmarkt. En om de aantrekkelijkheid van een stad of gemeente. Talent wil een bruisende stad met horeca, cultuur en evenementen. Met state-of-the-art woningaanbod, voorzieningen en bereikbaarheid.
4. Niet praten maar aan de slag
We zien gelukkig steeds vaker dat steden wel een profiel kiezen. Maar te vaak zijn dit papieren tijgers. De economische visie is er wel, maar komt niet uit de la. Profielkeuzes worden niet concreet gemaakt. Men verzandt in tafels, klankbordgroepen, ronde tafelsessies en andere oploopjes. Ondernemers praten mee, knikken beleefd en gaan weer door met hun eigen business. Draai het om. Niet langer vragen: “Wat vinden jullie belangrijk?”, maar: “Dit is onze economische propositie: wie haakt aan?” Ontwikkel die scherpe propositie. Wat biedt onze gemeente dat elders niet of minder goed te vinden is? En zorg dat die propositie echt geleverd kan worden! Snelle besluitvorming, één aanspreekpunt voor bedrijven en investeerders, en bestuurlijke rugdekking bij complexe dossiers. Geen extra overleg-laag, maar een uitvoeringsmachine met mandaat.
Tot slot: ‘it’s the economy, wethouders’
De gemeenteraadsverkiezingen bieden een kans om de ‘Wennink aanbevelingen’ lokaal te implementeren. En om economische ontwikkeling stevig te positioneren. Niet als bijlage, maar als fundament van de coalitie. Steden kunnen ecosystemen bouwen, kunnen talent aantrekken, kunnen ruimtelijke regie voeren. Dat vraagt om lef, focus en professionele uitvoering. Gemeenten die dat serieus nemen, winnen terrein; in investeringen, banen en reputatie. Natuurlijk moeten de randvoorwaarden dan op orde zijn. Mobiliteit. Stroom. Data-infrastructuur. Maar wat zou het mooi zijn als gemeenten één wethouder aanwijzen als coördinerend wethouder economische ontwikkeling, met doorzettingsmacht in ruimtelijke en financiële dossiers. In veel colleges is economie versnipperd over meerdere portefeuilles: ruimte, onderwijs, werk, binnenstad. Wie dit weet te vermijden komt echt verder dan met alleen een paragraaf “economie” in het coalitieakkoord.
